Dedal pred 24 veka sletal na Plaošnik
Čovekot e potpren so dvete race na butnite koski, ednata noga mu e potprena na vid postament, a na grbot ima krilja
[Javnosta očekuva da go vidi ekskluzivnoto otkritie, koe e česta slikarska inspiracija]
Bronzena figura na Dedal, tatkoto na Ikar, visoka 20 santimetri, od 3 i 2 vek pred novata era, otkrile arheolozite na iskopuvanjata na lokalitetot Plaošnik nad Ohrid. Ova e edinstven vakov artefakt vo zemjava, a spored prvičnite analizi, verojatno i vo svetot, objasnuva arheologot Pasko Kuzman, direktor na Upravata za zaštita na kulturnoto nasledstvo. Predmetot e pronajden vo zemjata srede golemata ranohristijanska bazilika od 5 i 6 vek, pod mozaicite što se izvadeni i odneseni na konzervacija. Pod slojot zemja kade što ležela figurinata, arheolozite pronašle bokalčinja i satčinja koi pripaǵaat od grupata narečena makedonski, odnosno pajonski bronzi, od 7 i 6 vek p.n.e. Zasega najstarite artefakti otkrieni na lokalitetot se fragmentirana geometriska keramika, od 8 i 7 vek p.n.e.
- Pokraj keramikata, izleze isklučitelen naod. Čovekot na figurata so dvete race e potpren na butnite koski, a ednata noga mu e potprena na vid postament. Na grbot ima krilja. Toj e star, ḱelav na sredinata na glavata, so kosa okolu. Toa e Dedal, naučnikot, arhitektot, tatkoto na Ikar. Zasega nema druga analogija. Barav podatoci i vo stručnata literatura i na internet. Slično, so krilja bil pretstavuvan i Apolon, no toj sekogaš ima lik na mlad čovek - objasnuva Kuzman.
Na lokalitetot se raboti na golemo. Okolu 330 luǵe gi pokrivaat site prostori pod arheološkiot kompleks Plaošnik. Celta na arheolozite e da dojdat do podatoci kade se naoǵale temelite na Svetiklimentoviot univerzitet. Zemjišteto na lokalitetot se spušta kaskadno. Severno od rekonstruiranata crkva „Sveti Kliment“ arheolozite gi pronašle najnovite horizonti na živeenje - od šeesettite godini.
- Otkopavme kaldrmi, kanalčinja, kuḱi... Ova beše tursko maalo, sè ušte gi pametam. Potoa luǵeto se preselija vo Turcija, nekoi vo gradot. Interesno e za turistite da gi vidat kaldrmite od minatiot vek - veli Kuzman.
Iskopuvanja se vršat okolu crkvata, koja se naoǵa vo ogromna, tribrodna ranohristijanska bazilika od 5 i 6 vek, koja imala i krstilnica i vo svoeto vreme bila eden od najgolemite hramovi na Balkanot. Tamu na iskopuvanjata vo prethodnite godini arheolozite pronajdoa mozaici što sega se krenati i odneseni na konzervacija.
- Go iskoristivme ovoj moment za da gi „fatime“ postarite horizonti. Počna da izleguva keramika od periodot na makedonskiot helenizam, okolu 3 i 2 vek p.n.e i mat slikana keramika, okolu pet veka postara, od geometriskiot period vo mediteranskiot kulturen krug. Naoǵame fragmenti, nema celi sadovi. Slični predmeti izleguvaa i na iskopuvanjata na Samuilovata krepost, vo izminatite godini. Toa znači deka vo toa vreme tuka imalo razviena naselba koja se protegala od Samuilovata tvrdina do Plaošnik - objasnuva arheologot.
Toj veli deka mnogu se značajni predmetite što se vbrojuvaat vo grupata makedonski bronzi, od 7 i 6 vek p.n.e. Arheolozite pronašle bokalče i satče, koi verojatno imale kultna namena.
- Dosega gi pronaoǵavme samo na lokalitetite vo istočniot del na Makedonija, kade što porano se prostirala Pajonija. Makedonskite bronzi se tipični za staromakedonskata kulturna grupa. Ova pokažuva deka se protegala i na ovie prostori - kategoričen e Kuzman.
Arheološkite iskopuvanja na Plaošnik, gi finansira Vladata, vo ramkite na proektot „Vozobnovuvanje na Svetiklimentoviot univerzitet vo Ohrid“.
Naučnik, arhitekt, prviot mitološki letačPrikaznata veli deka Dedal, Atinjaninot, bil vešt kovač. Zanaetot go naučil od bogovite Atina i Hefest. Dedal moral da pobegne od Atina zašto go ubil svojot vnuk. Se zasolnil na ostrovot Krit i se vrabotil kaj kralot Minos. Tamu se oženil i go dobil sinot Ikar. Na kralot mu pravel sekakvi skulpturi, mebel, mašini, oružje, oklopi i igrački za decata od palatata. Po nekolku godini rabota od Minos pobaral odmor, no koga vladetelot go odbil, rešil da pobegne. Znael deka e zaludno da ukrade brod i da otplovi, zašto brzite brodovi na Minos vednaš ḱe go stignele. Zatoa, za sebe i za Ikar napravil po eden par krilja. Perjata gi spoil so vosok. Pred da trgnat, Dedal go predupredil sinot da ne leta premnogu nisko za da ne se namokri, nitu premnogu visoko poradi Sonceto. No, Ikar se vivnal tolku blizu do Sonceto što kriljata počnale da mu se odlepuvaat. Počnal da paǵa i se udavil vo moreto. Koga moreto go isfrlilo negovoto mrtvo telo, Dedal go pogrebal na mal ostrov, koj podocna e narečen Ikarija.
Дедал пред 24 века слетал на Плаошник
Човекот е потпрен со двете раце на бутните коски, едната нога му е потпрена на вид постамент, а на грбот има крилја
[Јавноста очекува да го види ексклузивното откритие, кое е честа сликарска инспирација]
Бронзена фигура на Дедал, таткото на Икар, висока 20 сантиметри, од 3 и 2 век пред новата ера, откриле археолозите на ископувањата на локалитетот Плаошник над Охрид. Ова е единствен ваков артефакт во земјава, а според првичните анализи, веројатно и во светот, објаснува археологот Паско Кузман, директор на Управата за заштита на културното наследство. Предметот е пронајден во земјата среде големата ранохристијанска базилика од 5 и 6 век, под мозаиците што се извадени и однесени на конзервација. Под слојот земја каде што лежела фигурината, археолозите пронашле бокалчиња и сатчиња кои припаѓаат од групата наречена македонски, односно пајонски бронзи, од 7 и 6 век п.н.е. Засега најстарите артефакти откриени на локалитетот се фрагментирана геометриска керамика, од 8 и 7 век п.н.е.
- Покрај керамиката, излезе исклучителен наод. Човекот на фигурата со двете раце е потпрен на бутните коски, а едната нога му е потпрена на вид постамент. На грбот има крилја. Тој е стар, ќелав на средината на главата, со коса околу. Тоа е Дедал, научникот, архитектот, таткото на Икар. Засега нема друга аналогија. Барав податоци и во стручната литература и на интернет. Слично, со крилја бил претставуван и Аполон, но тој секогаш има лик на млад човек - објаснува Кузман.
На локалитетот се работи на големо. Околу 330 луѓе ги покриваат сите простори под археолошкиот комплекс Плаошник. Целта на археолозите е да дојдат до податоци каде се наоѓале темелите на Светиклиментовиот универзитет. Земјиштето на локалитетот се спушта каскадно. Северно од реконструираната црква „Свети Климент“ археолозите ги пронашле најновите хоризонти на живеење - од шеесеттите години.
- Откопавме калдрми, каналчиња, куќи... Ова беше турско маало, се' уште ги паметам. Потоа луѓето се преселија во Турција, некои во градот. Интересно е за туристите да ги видат калдрмите од минатиот век - вели Кузман.
Ископувања се вршат околу црквата, која се наоѓа во огромна, трибродна ранохристијанска базилика од 5 и 6 век, која имала и крстилница и во своето време била еден од најголемите храмови на Балканот. Таму на ископувањата во претходните години археолозите пронајдоа мозаици што сега се кренати и однесени на конзервација.
- Го искористивме овој момент за да ги „фатиме“ постарите хоризонти. Почна да излегува керамика од периодот на македонскиот хеленизам, околу 3 и 2 век п.н.е и мат сликана керамика, околу пет века постара, од геометрискиот период во медитеранскиот културен круг. Наоѓаме фрагменти, нема цели садови. Слични предмети излегуваа и на ископувањата на Самуиловата крепост, во изминатите години. Тоа значи дека во тоа време тука имало развиена населба која се протегала од Самуиловата тврдина до Плаошник - објаснува археологот.
Тој вели дека многу се значајни предметите што се вбројуваат во групата македонски бронзи, од 7 и 6 век п.н.е. Археолозите пронашле бокалче и сатче, кои веројатно имале култна намена.
- Досега ги пронаоѓавме само на локалитетите во источниот дел на Македонија, каде што порано се простирала Пајонија. Македонските бронзи се типични за старомакедонската културна група. Ова покажува дека се протегала и на овие простори - категоричен е Кузман.
Археолошките ископувања на Плаошник, ги финансира Владата, во рамките на проектот „Возобновување на Светиклиментовиот универзитет во Охрид“.
Научник, архитект, првиот митолошки летачПриказната вели дека Дедал, Атињанинот, бил вешт ковач. Занаетот го научил од боговите Атина и Хефест. Дедал морал да побегне од Атина зашто го убил својот внук. Се засолнил на островот Крит и се вработил кај кралот Минос. Таму се оженил и го добил синот Икар. На кралот му правел секакви скулптури, мебел, машини, оружје, оклопи и играчки за децата од палатата. По неколку години работа од Минос побарал одмор, но кога владетелот го одбил, решил да побегне. Знаел дека е залудно да украде брод и да отплови, зашто брзите бродови на Минос веднаш ќе го стигнеле. Затоа, за себе и за Икар направил по еден пар крилја. Перјата ги споил со восок. Пред да тргнат, Дедал го предупредил синот да не лета премногу ниско за да не се намокри, ниту премногу високо поради Сонцето. Но, Икар се вивнал толку близу до Сонцето што крилјата почнале да му се одлепуваат. Почнал да паѓа и се удавил во морето. Кога морето го исфрлило неговото мртво тело, Дедал го погребал на мал остров, кој подоцна е наречен Икарија.
Login
Register
FAQ
