Εκκλησία στο Βίτσι για τους πεσόντες στις μάχες 1946-1949


ΕΞΗΝΤΑ ολόκληρα χρόνια επί του όρους Βιτσίου (συγχρόνως δε και στο Γράμμο) πραγματοποιείται μνημόσυνο των Πεσόντων αξιωματικών και οπλιτών του Εθνικού Στρατού κατά την απόκρουση της κομμουνιστικής ανταρσίας 1946-1949. Πρόκειται για τις ψυχές :
12.777 φονευθέντων αξιωματικών και οπλιτών του Εθνικού Στρατού,
1.579 φονευθέντων αξιωματικών και οπλιτών της Βασιλικής Χωροφυλακής,
50.000 πολιτών που εκτελέστηκαν από τους αντάρτες,
931 φονευθέντων πολιτών από νάρκες των ανταρτών,
165 φονευθέντων κληρικών από τους αντάρτες.

ΕΞΗΝΤΑ ολόκληρα χρόνια υπάρχει η επιθυμία και το αίτημα συγγενών και φίλων των Πεσόντων για την δημιουργία ενός Ναού στην μνήμη των, στον χώρο του μνημείου στο Βίτσι.
Για ανεξήγητους λόγους, δεν είχε πραγματοποιηθεί, παρ’ ότι κάποιες πρωτοβουλίες είχαν εκφραστεί.
Πριν από περίπου μια δεκαετία ο μακαριστός Μητροπολίτης Καστοριάς κυρός Γρηγόριος θεμελίωσε τον Ναό. Το έργο όμως δεν είχε προχωρήσει.
Την τελευταία διετία το αίτημα «ξαναφούντωσε».
Από τον Ιερό Ναό Αγίων Κων/νου και Ελένης της Οξυάς Καστοριάς συστάθηκε πέρυσι και ανασυστάθηκε φέτος Ερανική Επιτροπή (Πρακτικό 1/2009) για την επίτευξη του έργου.
Η δε εφημερίδα αποστράτων «ΒΗΜΑ ΠΑΛΑΙΜΑΧΩΝ» που έχω την τιμή να εκδίδω από το 2000 με τον υπερδραστήριο απόστρατο αξιωματικό και μέλος της Ενώσεως Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού (ΕΑΑΣ) κ. Νίκο Τοτονίδη, εξέφρασε έμπρακτα την επιθυμία αυτή. Οι ενέργειες του Ν. Τοτονίδη προς τον Δήμο Οξυάς για την εξασφάλιση του χώρου για την εκκλησία έφεραν αποτέλεσμα.
Χαρακτηριστική είναι η απόφαση 106/2009 της 6-7-2009, του Δημοτικού Συμβουλίου Οξυάς, η οποία αναφέρει την παρέμβαση του Τοτονίδη, και καταλήγει:
«ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ ΟΜΟΦΩΝΑ (Το Δ.Σ.) - Να τοποθετηθεί μια προκατασκευασμένη εκκλησία, στο χώρο όπου βρίσκεται το μνημείο και γίνεται το μνημόσυνο των πεσόντων στη μάχη που έγινε στο Βίτσι.»
Το «ΒΗΜΑ ΠΑΛΑΙΜΑΧΩΝ» (συμπαραστεκόντας στην Ερανική Επιτροπή του Ιερού Ναού Αγίων Κων/νου και Ελένης της Οξυάς) ανέλαβε την πρωτοβουλία να συμβάλλει ουσιαστικά στην συγκέντρωση των χρημάτων που θα εξασφαλίσουν την τοποθέτηση της εκκλησίας ΦΕΤΟΣ, εξήντα χρόνια μετά την λήξη της κομμουνιστικής ανταρσίας, μέχρι 30 Αυγούστου 2009 που θα πραγματοποιηθεί το ετήσιο μνημόσυνο. Έτσι μια υπερκομματική πρωτοβουλία αποστράτων και πολιτών εξορμά να συγκεντρώσει τις απαραίτητες δωρεές με τα θεωρημένα μπλοκ της επιτροπής (το εν λόγω ποσό που αναγράφεται στην απόδειξη εκπίπτει από το φόρο εισοδήματος).
Οι εθελοντές αυτοί είναι τα μέλη του ΔΣ της Ενώσεως Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού (ΕΑΑΣ): Επιτήδειος Γεώργιος, Κακούρης Αθανάσιος, Παπακωνσταντίνου Κων/νος (χωροφυλακής), Τοτονίδης Νικόλαος, καθώς και οι απόστρατοι αξιωματικοί Ιωάννης Αντωνακέας, Κοτίνης Κωνσταντίνος, Μαυροδόπουλος Παντελής, Μπίκος Δημήτριος (συμμετείχε στις πολεμικές επιχειρήσεις την περίοδο 1946-1949, στη περιοχή Γράμμου-Βίτσι), Παπαδόπουλος Νικόλαος (Στρατιωτικής Δικαιοσύνης), Πανταζόπουλος Δημήτριος (Πρόεδρος Π.Σ.Α.Α.), Σταματόπουλος Σπυρίδωνας, Φραντζεσκάκης Ελευθέριος και οι πολίτες Νικολάου Χαράλαμπος, (Δικηγόρος Παρ’ Αρείῳ Πάγῳ) και Γιαννάκενας Ιωάννης, (Εκδότης).
Παρακαλούνται όσοι πατριώτες θέλουν να συμβάλλουν στην Ιερή και Εθνική αυτή πρωτοβουλία να επικοινωνήσουν στα τηλέφωνα 210 6440021, 6976202637 και 6972268414, ή να περάσουν από το βιβλιοπωλείο «Η Αλληλεγγύη των Φίλων» Χαρ. Τρικούπη 14 & Ακαδημίας Αθήνα.
Επίσης και στους τραπεζικούς λογαριασμούς, στο όνομα της Ερανικής Επιτροπής:
ΠΕΙΡΑΙΩΣ
ΓΕΝΙΚΗ
ΤΑΧ. ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΟ

Αγαπητοί φίλοι, τιμήσετε μαζί μας την Ιερή Μνήμη όλων Εκείνων που έδωσαν την ζωή τους το 1946-49, για να μείνουμε εμείς ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ και η Πατρίδα μας ΑΚΕΡΑΙΑ.
Ας κάνουμε και εμείς μια θυσία, να ολοκληρωθεί ένα αίτημα ΕΞΗΝΤΑ ΕΤΩΝ.

GOSPOD E GOLEM I SE GLEDA-
Doprva ima da plakjate za site GREVOVI.

και τι θες να μας πεις με αυτο? δεν εγινε ενας ναος για την μνημη οσων πεσαν σε μια μαχη του εμφυλιου... εσενα απο που ως που σε νοιαζει? η μηπως το εβαλες μονο για να πεις καπου το yunanistan που οι συναδελφες ψυχες σου εδω κοτσαρουν χωρις να γνωριζουν την ετυμολογια της λεξης?

Za greota ste -
Ne beri gayle, ke nauchat so znachenje ima toy laf.

αν δεν το χεις προσεξει, εισαι στο ελληνικο κομματι του maknews.

να πιστεψω οτι δε μιλας την γλωσσα χωρις την βοηθεια του babelfish η καποιου αλλου μεταφραστη και αυτο μονο για να ποσταρεις οτι μαλακιες βρισκεις στο ιντερνετ και πιστευεις πως εχουν ανθελληνικο περιεχομενο...

ε ρε κατι σουργελα που χετε για συμπατριοτες εδω μεσα...

GALVERT,
Οι πεσόντες δεν υπήρχαν μόνο από τη μια πλευρά αλλά και από την άλλη πλευρά.
Αν χρειάζεται να στηθεί ένα μνημείο πρέπει να περιλαμβάνει και τις δυο πλευρές.
Όχι μόνο τη μια πλευρά, όπως ισχυρίζονται οι εμπνευστές του παραπάνω αιτήματος.
Αυτό πραγματικά είναι ντροπή.
Ένα τέτοιο μνημείο (που θα περιλαμβάνει και τις δυο πλευρές) πρέπει να στηθεί
από το κράτος και όχι από ιδιωτικούς φορείς .

Ερώτηση: Γιατί οι εμπνευστές του παραπάνω αιτήματος δεν απευθύνονται στα αρμόδια όργανα
της πολιτείας και προσπαθούν να 'περάσουν' το αίτημα μέσα από Τοπικά Δημοτικά Συμβούλια;

Ορίστε γιατί:
Πρόκειται για κομπίνα. Αυτοί οι 'πατριώτες'
γνωρίζουν πολύ καλά το κόλπο να κερδίζουν χρήματα πουλώντας 'πατριωτισμό'.
Είναι γνωστές πολλές περιπτώσεις εράνων για 'αποπεράτωση του ναού τάδε'
που όλο κοντεύει να αποπερατωθεί και δεν ολοκληρώνεται ποτέ.
Κι αν ποτέ αποπερατωθεί θα κάνουν ένα πρόκατ εκκλησάκι (το γράφουν κιόλας!)
το οποίο θα τους στοιχίσει πολύ λιγότερα χρήματα από αυτά που μάζεψαν.
Κοινώς, βγάζουν χρήμα εις υγείαν των κορόιδων που καταθέτουν τον όβολο τους.
Αυτό είναι δυο φορές ντροπή.

Δεν αμφιβάλω για τον δικό σου αγνό πατριωτισμό (ο οποίος είναι μονόπλευρος) αλλά πρέπει να
ξέρεις ότι αυτοί οι αετονύχηδες του χρήματος ξέρουν καλά να τον 'εξαργυρώνουν’ σε χρήμα.

Δεν είναι τυχαία η μακεδονική παροιμία που λέει 'Ο Έλληνας ντροπή δεν έχει!'

Το κατάλαβες galvert;

οι κυριοι που κλαινε για το θεμα δεν θελουν μνημειο αλλα εκκλησια. το κρατος σε συνεχεια της προσπαθειας του να απομακρυνθει η εκκλησια απο τους θεσμους της πολιτικης ζωης δε πρεπει να συμμετεχει. απο εκει και περα δεν αμφισβητω πως σιγουρα κομπινα παιζει απο πισω... εκκλησια, προκατ μαλιστα, και τοσα χρονια να μην εχει γινει, σιγουρα κατι βρωμαει και μαλλον βρωμαει και στους αρμοδιους οποτε δε βαζουν χερι στο πορτοφολι.

τωρα για το οτι ειχαν και οι 2 πλευρες νεκρους, αυτο ειναι προφανες για μια μακροχρονια πολεμικη διαμαχη. στην προκειμενη, οι κυριοι, απ οτι καταλαβαινω, ιδιωτικη τους πρωτοβουλια, θελουν να τιμισουν μονο την μια παραταξη (οπως αλλωστε αλλοι τιμουν μονο την αλλη). το γεγονος οτι λενε για ανταρτες θα πει πως μαλλον συνολικα ειναι απομειναρια μιας αλλης εποχης που μιλουσε για την περιοδο 46-49 ως ανταρτοπολεμο και οχι εμφυλιο. οσο και αν δεν συμφωνω με αυτην την σταση τους, παραμενει μια ιδιωτικη πρωτοβουλια και ως εκ τουτου αν βρουνε τον χωρο και χρημα ας κανουν οτι πιστευουν.

το θεμα μου ειναι με τον αρχικο poster που βαζει αυτουσια μια ανακοινωση και χωρις να λεει το γιατι πεταει ενα shame on you yunanistan, πραγμα που με κανει να πιστευω οτι ο εν λογο ψαχνει οτι πιθανος ανθελληνικο κειμενο και το ποσταρει χωρις να γνωριζει πραγματικα γιατι μιλαει. ελαβα μια απαντιση σε μακεδονικα, μια γλωσσα που δε μιλαω, και καταλαβα πως αντιστοιχα ο voden-lerin δε γνωριζει ελληνικα οποτε μαλλον επιβεβαιωνε οσα ειχα γραψει πιο πριν.

αν ειχε καμια σχεση με οτι εγραψες ας το λεγε στα αγγλικα...

οσο για το αν ο πατριωτισμος μου ειναι μονοπλευρος η οχι, δε νομιζω οτι εχω να πω κατι. τουλαχιστον μαζι με τον πατριωτισμο μου εχω και ευγενεια οποτε και δεν χλευαζω ποτε την χωρα και τα εθνικα σας φρονηματα, κατι που ο αρχικος poster που τρεχεις να προασπιστεις εχει καταπατισει απειρες φορες....

370 Macedonians Who Died For Freedom

The Greek Civil War of 1946-49 was really two wars: a Civil War between Greece's right wing monarcho-fascists and left wing communists, and a second, less well known Liberation War, a Macedonian Freedom War by a significant portion of the native Macedonian population. These Macedonians lived in a part of geographic Macedonia that only 30 years earlier in the Balkan Wars of 1912-13 was conquered by Greece and become first the "occupied territories" then the "new territories", then "northern Greece" and "Greek Macedonia".

Whether we call this Liberation War the Macedonian Freedom War, the Macedonian Freedom Uprising, the Macedonian Freedom Struggle or similar, its history is still being written. This is happening slowly, as the Macedonians in Greece remain under Greek control. But it is happening surely, as new sources of information come to light, new accounts are written by participants and others caught up in the events, and new generations of Macedonians are educated and, because they were born or live outside of Greece, are free to pursue and publish research on this subject.

Sacred National Freedom - Portraits of Fallen Freedom Fighters will be a new source of information for many people, as this translation makes the book available for the first time in English. Readers will quickly see that the book is a cornucopia of information and first hand accounts about both the Macedonian Freedom War and the Greek Civil War.

But first, the book is a literary memorial - an act of love and respect - for 370 Macedonians who lost their lives fighting for the freedom of the Macedonian people, some against the German, Italian and Bulgarian occupiers during World War Two, most against the monarcho-fascist Greek Government during the Civil War.

In their Preface, the authors say: "The publication of this book is the fruit of the collective effort of a number of comrades who have written recollections on the life and activities of the fallen national fighters… The publication of this book forms a small expression of respect, not only for the 370 fighters named in this book, but also for all of the other known and unknown heroes and martyrs who died in the battle."

Fortunately, most of the authors who wrote the pen portraits give their names or initials, as does the artist who drew the 32 excellent pencil portraits. Unfortunately, little else is known about the book except that it was written in the Macedonian language as spoken by the native Macedonians in what since 1912 has been northern Greece, it was published in August 1962, 13 years after the end of the Civil War and Freedom Struggle, and that the print run was 3,000 copies. The book appears to have been distributed to other Macedonian partisans and to families of the fallen.

Despite the authors' modest description of it as "a small expression of respect", I believe the book, and this translation, will make an enormous contribution to many people.

For Macedonians, the giving of the names of 370 men and women who died for Macedonian freedom is an act of honour that is of immeasurable value to the families of the fallen and to their fellow freedom fighters then and now.

For Macedonians everywhere, receiving their names and their stories means they can start to honour these people and their families for their struggle, their sacrifice, and their ideal of freedom for Macedonians.

For later generations it can offer a window, perhaps in some cases the only window, on their close relatives or more distant forebears in their extended families.

Because the Macedonian and Greek communists lost the war, the contribution of the Macedonians has been written out of or never written in to many histories of the Greek Civil War. The Macedonians are simply ignored, or cast euphemistically as "locals" or "communists" fighting for communism. Such representations are mainly by Greek writers and their sympathetic western academic cohorts. This book is an antidote to such misleading or partial histories.

This book clearly shows that where Macedonians were communists or fought alongside the communists, their overarching motive was freedom for the Macedonian people, whether through independence from Greece, autonomy within Greece, or official recognition of the Macedonians as a separate people.

Communism was not the only ideology among Macedonians of this period. There were also Macedonian partisans who wanted freedom but did not ally themselves with the communists or the Greeks, and there were many Macedonians who did not play an active role or sought to stay outside the war. In giving us new insights into those Macedonians who fought with the communists, this book also begs many questions about these non-communist and non-combative Macedonians; it highlights how much still remains to be researched and written about the Freedom War.

For historians and general readers, this book contains a wealth of information about military and political events, skirmishes and battles, torture, executions, and possible war crimes. It names many of the Greek government's prisons and islands where communists and Macedonians were tortured and died. It also gives accounts of several Macedonian villages where it says Nazi forces committed mass killings.

But there are also many wonderful moments. We see the fighters as children, as idealistic youths, as poor Macedonian villagers struggling to improve their lives and the lives of their families, friends and countrymen.

The book also offers something positive for the usually strained political relations between Macedonians and Greeks evident in both the ancient and modern eras. In the decades leading up to the Macedonian Freedom War, Greek government forces killed many thousands of Macedonians in conquest. In this book we glimpse a rare and short period in history when a part of the Macedonian people and a part of the Greek people fought on the same side, together as comrades in arms. The Macedonian fighters were aware of this historical achievement, even if their idealism was later shown to be naive and their trust misplaced.

To conclude, I would like to express my sincere thanks to Mr Bill Vlashev, who made available the original copy of the book that has been translated here. Mr Vlashev received the book from his cousin, a Macedonian partisan of the period who died in the Czech Republic in 1995. Mr Vlashev was himself a Macedonian child refugee of the Civil War and is now president of the Child Refugees in Sydney.

I also express my sincere thanks to the translator, Ms Elizabeth Kolupacev Stewart. Ms Stewart has made an outstanding translation, despite numerous difficulties such as the text being based on the language spoken at the time, dialectical influences including the dialects of the various authors, and many political and military terms relating to the events, organizations, roles, weaponry and ideology of the period. Although the translation has taken much time and labor, she has done it pro bono as a contribution to the Macedonian cause.

Thanks to the thoughtfulness of Mr Vlashev and the skill and generosity of Ms Stewart, Pollitecon Publications is proud to make this book available in full on the internet. I am confident Macedonians and many others will agree with me that Sacred National Freedom - Portraits of Fallen Freedom Fighters deserves to be read as widely as possible.

Victor Bivell

June 2009



From: For Sacred National Freedom: Portraits Of Fallen Freedom Fighters

με ενα απλο research oποιος θελει, μπορει να δει πως ο εμφυλιος απο το 1945-1949 ειχε κοντα 40-50.000 νεκρους. οσο δακρυβρεχτη και να βαψεις την εικονα, οι 370, και μαλιστα συμπεριλαμβανομενων των νεκρων του 41-44, απλα δεν εχουν να πουν καποια ιστορια απο μονοι τους. ειναι ο επιλογος μιας παλιοτερης ιστοριας.

καλος η κακος, ο σταλιν ειχε απολυτο δικαιο οταν ελεγε πως ενας θανατος ειναι τραγωδια, ενα εκατομμυριο θανατοι στατιστικη, και ο πολεμος θα ειναι παντα στατιστικη.

τελος για να ειναι 2 πολεμοι θα πει οτι λαβαν μερος 3 τουλαχιστον παραταξεις, κατι που δεν ισχυει μιας και με χαρα πολεμισαν οσοι απο αυτους τους 370 επεζησαν του β'ππ στην πλευρα του εαμ και των κουμουνιστων με το καροτο της "ενωμενης" μακεδονιας να ειναι κρεμασμενο μπροστα στη μουρη τους...

τελος, αυτο με τους "πολεμιστες της ελευθεριας" να το προσεχεις γιατι καπως ετσι οι αλβανοι βλεπουν κατι nla και mm και το δειχνουν και εμπρακτα μεσα στο κοινοβουλιο...