ΤΟ ΚΑΙΝΟΝ ΟΝΟΜΑ
«Τῷ νικῶντι δώσω αὐτῷ τοῦ μάννα τοῦ κεκρυμμένου, καὶ δώσω αὐτῷ ψῆφον λευκήν, καὶ ἐπὶ τὴν ψῆφον ὄνομα καινὸν γεγραμμένον, ὃ οὐδεὶς οἶδεν εἰ μὴ ὁ λαμβάνων.»
(ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΙΩΑΝΝΟΥ Β΄ 17)

Η ακολουθία του Εσπερινού και τούτο το ψυχοσάββατο της Πεντηκοστής πλησίαζε στο τέλος της. Η μικρή εκκλησία του παραμεθώριου χωριού ήταν ασυνήθιστα γεμάτη. Το εκκλησίασμα αποτελούνταν σχεδόν αποκλειστικά από ηλικιωμένες μαυροντυμένες γυναίκες που μελαγχολικά άκουγαν τα ψαλλόμενα και σταυροκοπιούνταν ευλαβικά κάθε φορά που ο ψάλτης ή ο ιερέας ανέφεραν την λέξη κλειδί «ανάπαυσον».
Καθώς οι ύμνοι έφτασαν στο τέλος τους, άρχισε η ώρα της μνημόνευσης των ονομάτων. Ο νεαρός ιερέας εμφανίστηκε στην ωραία πύλη με ένα μάτσο πυκνογραμμένα χαρτιά και άρχισε την απαγγελία των ονομάτων που είχε φέρει το εκκλησίασμα. Η φαινομενικά ήσσονος σημασίας και μάλλον βαρετή αυτή χρονική περίοδος ήταν πολύ σημαντική για τις μαυροντυμένες γιαγιάδες. Όλες είχαν τεντώσει τα αυτιά τους και άκουγαν με πολλή προσοχή.
Σε ένα συγκεκριμένο χαρτί ο ιερέας έδειχνε να δυσκολεύεται. Κόμπιαζε λίγο και έκανε σαν να σκεφτόταν πριν προφέρει το κάθε όνομα. Ο ψάλτης (που η στρατιωτική θητεία τον είχε φέρει σε εκείνα τα μέρη) ένιωσε άσχημα μιας και ήταν ο γραφέας πολλών ονομάτων. «Τόσο δυσανάγνωστα γράφω!» ψιθύρισε. Εν τούτοις μια από τις γιαγιάδες που κάθονταν στις πίσω πίσω θέσεις ήρθε μπροστά και έδειχνε μάλλον ανήσυχη. Ο ιερέας συνέχισε «των δούλων του Θεού: Δόξας, Στογιαννούλας, ε....» Η ηλικιωμένη γυναίκα δεν κρατήθηκε άλλο και φώναξε «Παπά γιατί δεν αφήνεις τους πεθαμένους στην ησυχία τους; Γιατί αλλάζεις τα ονόματά τους;» «Σε παρακαλώ, τέτα» απάντησε ο παπάς «ησυχία! Δείξε σεβασμό στην ιερή στιγμή αυτή!» Η γυναίκα δεν πτοήθηκε και άρχισε να μιλάει σε μια γλώσσα διαφορετική «Σο μι βέλις μπε πόπε; Μπάμπα μι σε βίκα Σλάβα, νε Δόξα! Γόσπο ονάκα για ζνάε! Τρέμπα ντα κάζις Σλάβα α νε Δόξα!" *
«Σε παρακαλώ τέτα», συνέχισε ο παπάς, «σταμάτα να μιλάς. Δεν μπορώ να διαβάσω βουλγάρικα ονόματα στην εκκλησία!» «Σο μι βέλις μπε πόπε;», απάντησε έξαλλη η ηλικιωμένη γυναίκα, «το όνομα Φρειδερίκη που έδωσαν στη μακαρίτισσα τη θεια σου ήταν ελληνικό; Έχει τέτοια αγία και δεν το ξέρω; Αλλά τη διάβασες κανονικά! Οι δικοί μου οι πεθαμένοι ήταν βαφτισμένοι ορθόδοξα με αυτά τα ονόματα! Γιατί τα αλλάζεις;». Ο ιερέας έδειχνε προβληματισμένος, το εκκλησίασμα άρχισε να θορυβεί, ο ιερέας είπε «Ησυχία!» και ο νεωκόρος έκανε τη μετάφραση «Ντα πούκνιτε!»**
Μετά από κάποια δευτερόλεπτα σιγής ο ιερέας μουρμούρισε «μηδέν ώφελεῖ, άλλά μᾶλλον θόρυβος γίνεται» και συνέχισε αποφασιστικά «ὑπέρ ἀναπαύσεως τῶν κεκοιμημένων δούλων τοῦ Θεοῦ: Σλάβας, Στογιάνκας, Μπόρις, Ζλάτας, Βελίκας, Τράϊτσε...». Το εκκλησίασμα ηρέμησε, το επεισόδιο θεωρήθηκε λήξαν και ο εσπερινός τερματίστηκε κανονικά.
Το επεισόδιο αυτό έφερε στη σκέψη μου το χωρίο της Αγίας Γραφής με το οποίο άνοιξα αυτό το μικρό αφήγημα. Στο βιβλίο της Αποκάλυψης (για το οποίο πολύς λόγος γίνεται στις μέρες μας) ο Χριστός υπόσχεται, μεταξύ άλλων, στους νικητές του καλού αγώνα της πίστεως ένα «καινούργιο όνομα». Δεν καταλαβαίνω λοιπόν γιατί τόση αγωνία για τα «ξενικά» ή αρχαία ονόματα των πιστών αφού, έτσι κι αλλιώς, κατά τη Δευτέρα παρουσία αυτά θα αλλάξουν!
Και ένα παράδειγμα από το αγιολόγιο:Στις 5 Ιουνίου εορτάζει μεταξύ άλλων ο άγιος μάρτυρας Απόλλων, στις 5 Δεκεμβρίου ο άγιος Μάρτυρας Διογένης. Οι άγιοι μάρτυρες αυτοί όταν ασπάσθηκαν το χριστιανισμό διετήρησαν τα «εθνικά» ονόματα που είχαν, αυτό όμως δεν τους εμπόδισε να μαρτυρήσουν για τον Χριστό.
Κλείνοντας αυτό το αφήγημα το καταθέτω και σαν απολογητικό υπόμνημα για χρήση από όσους φίλους επιθυμούν να δώσουν στα παιδά τους παραδοσιακά ονόματα των παππούδων και γιαγιάδων τους ή όποιο άλλο όνομα της επιλογής τους. Και όπως είπε και μια γιαγιά ονόματι Σουλτάνα με έντονη Κωνσταντινουπολίτικη προσφορά στον ιερέα που είχε αντίρρηση να βαπτίσει την εγγονή της Σουλτάνα «θα υπάρξει αγία Σουλτάνα σύντομα! Η ξαδέρφη μου με το ίδιο όνομα είναι βαριά άρρωστη και όλοι την ξέρουν για αγία γυναίκα!»

* Μετ . Τι μου λες βρε παπά; Τη γιαγιά μου την έλεγαν Σλάβα, όχι Δόξα! Ο Θεός έτσι την ξέρει! Πρέπει να πεις Σλάβα!
**Μετ. Σκασμός!

Υ.Γ. ΑΠΟ VODENKA:ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΟ ΜΟΥ!